Joanna Lewandowska-Bieniek
Dietetyk, diagnosta laboratoryjny i fitoterapeuta w jednym! Jej pasją jest szeroko pojęte zdrowie, które wspiera dietą oraz ziołami.
Data publikacji
3/17/2026
Triglicerydy (trójglicerydy) to proste tłuszcze, stanowiące kluczowe źródło energii dla organizmu. Każda cząsteczka składa się z glicerolu i trzech kwasów tłuszczowych. Organizm przekształca nadmiar spożywanych kalorii w triglicerydy, które następnie magazynuje w komórkach tłuszczowych.
Zmagazynowane w tkance tłuszczowej, stanowią rezerwę energetyczną uwalnianą między posiłkami. Zapewniają też izolację termiczną, chronią narządy wewnętrzne i transportują witaminy A, D, E i K. Co ciekawe, powstają nie tylko z tłuszczów dostarczanych w diecie – wątroba syntetyzuje je również z nadmiaru węglowodanów.
Aby prawidłowo zinterpretować wynik badania triglicerydów, należy znać obowiązujące normy, które różnią się w zależności od wieku i płci. Wyniki podawane są najczęściej w miligramach na decylitr (mg/dl) lub milimolach na litr (mmol/l), przy czym 1 mmol/l odpowiada ok. 88,57 mg/dl.
Ogólnie przyjęte normy triglicerydów na czczo dla osób dorosłych wyglądają następująco:
Poziom prawidłowy: poniżej 150 mg/dl (1,7 mmol/l)
Poziom granicznie wysoki: 150–199 mg/dl (1,7–2,2 mmol/l)
Poziom wysoki: 200–499 mg/dl (2,3–5,6 mmol/l)
Poziom bardzo wysoki: powyżej 500 mg/dl (powyżej 5,6 mmol/l)
Normy te mogą różnić się dla poszczególnych grup:
Kobiety: 35–135 mg/dl
Mężczyźni: 40–160 mg/dl
Dzieci i młodzież: poniżej 100 mg/dl
Interpretacja wyników triglicerydów ma kluczowe znaczenie w ocenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Wynik w normie świadczy o prawidłowej gospodarce tłuszczowej organizmu. Podwyższone wartości mogą sygnalizować nadprodukcję triglicerydów w wątrobie z nadmiaru węglowodanów lub dietę zbyt bogatą w tłuszcze i cukry proste.
Analizując wynik, lekarz bierze pod uwagę nie tylko sam poziom triglicerydów, ale cały profil lipidowy, czyli stężenie cholesterolu całkowitego, frakcji LDL („złego” cholesterolu) i HDL („dobrego” cholesterolu). Dopiero całościowe spojrzenie pozwala na trafną ocenę ryzyka i zaplanowanie dalszego postępowania. Za regulację poziomu triglicerydów odpowiada głównie wątroba, dlatego ich podwyższony poziom może również wskazywać na problemy z tym narządem.
Wynik badania triglicerydów przekraczający 500 mg/dl jest sygnałem alarmowym, który wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.
Należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem, jeśli bardzo wysokiemu wynikowi towarzyszą objawy takie jak:
silny, opasujący ból w nadbrzuszu,
nudności i wymioty,
gorączka.
W takim przypadku konieczne jest natychmiastowe leczenie, aby obniżyć poziom triglicerydów i zapobiec groźnym powikłaniom.
Gdy wynik badania triglicerydów jest nieprawidłowy, lekarz zazwyczaj zleca dodatkowe testy diagnostyczne, aby znaleźć przyczynę zaburzeń i precyzyjnie ocenić ogólne ryzyko sercowo-naczyniowe. Podstawą jest wykonanie pełnego lipidogramu, obejmującego pomiar cholesterolu całkowitego oraz jego frakcji HDL i LDL.
Dodatkowe badania mogą obejmować:
Badania metaboliczne: oznaczenie poziomu glukozy na czczo i hemoglobiny glikowanej (HbA1c), aby wykluczyć cukrzycę lub insulinooporność.
Badanie TSH: w celu oceny funkcji tarczycy, której niedoczynność może podwyższać poziom triglicerydów.
Próby wątrobowe i badania w kierunku zapalenia trzustki: zlecane przy bardzo wysokich wartościach (>500 mg/dl).
Najczęściej za wysoki poziom triglicerydów odpowiada styl życia, a do głównych przyczyn w tym obszarze należą:
niewłaściwą dietę (bogatą w cukry proste, tłuszcze nasycone i trans),
nadużywanie alkoholu,
brak regularnej aktywności fizycznej.
Podwyższone triglicerydy mogą być również objawem schorzeń, takich jak:
otyłość,
cukrzyca typu 2 i insulinooporność,
niedoczynność tarczycy,
zespół metaboliczny,
choroby nerek,
stłuszczenie wątroby.
Wśród innych przyczyn wymienia się także predyspozycje genetyczne oraz skutki uboczne stosowania niektórych leków (np. glikokortykosteroidów czy beta-blokerów).
Podstawą obniżenia poziomu triglicerydów jest przede wszystkim zmiana stylu życia, która obejmuje:
wprowadzenie odpowiedniej diety,
regularną aktywność fizyczną,
utrzymanie prawidłowej masy ciała (już redukcja o 5-10% znacząco poprawia wyniki),
ograniczenie lub całkowitą rezygnację ze spożycia alkoholu.
Rekomenduje się co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej w tygodniu, takiej jak szybki marsz, jazda na rowerze czy pływanie. Jeśli jednak modyfikacja stylu życia nie przynosi oczekiwanych rezultatów, lekarz może zadecydować o włączeniu farmakoterapii, np. leków z grupy fibratów, statyn lub preparatów z kwasami omega-3.
Dieta przy podwyższonych triglicerydach powinna opierać się na następujących zasadach:
Ograniczenie cukrów prostych: kluczowe jest unikanie słodyczy, słodzonych napojów i produktów z białej mąki.
Wybór węglowodanów złożonych: warto sięgać po produkty pełnoziarniste, grube kasze, brązowy ryż i warzywa.
Ograniczenie niezdrowych tłuszczów: należy wyeliminować lub mocno ograniczyć tłuszcze nasycone i trans (obecne w tłustym mięsie, fast foodach, wyrobach cukierniczych).
Wprowadzenie zdrowych tłuszczów: źródłem tłuszczów nienasyconych są oliwa z oliwek, awokado, orzechy i tłuste ryby morskie (bogate w kwasy omega-3).
Zdrowe nawyki: warto pamiętać o piciu ok. 2 litrów wody dziennie i wybierać zdrowe metody obróbki termicznej, takie jak gotowanie na parze, duszenie czy pieczenie.
Regularny wysiłek fizyczny to jeden z najskuteczniejszych sposobów na obniżenie poziomu triglicerydów. Najważniejsze zalecenia w tym zakresie to:
Rodzaj ćwiczeń: głównie aerobowe (tlenowe), np. szybki spacer, jogging, jazda na rowerze, pływanie.
Czas trwania: 150–300 minut tygodniowo, rozłożone na kilka sesji.
Aktywność fizyczna połączona z redukcją masy ciała przynosi liczne korzyści – nie tylko spala nadmiar kalorii, co bezpośrednio obniża poziom triglicerydów, ale także poprawia wrażliwość na insulinę, usprawnia metabolizm i zmniejsza ogólne ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
Suplementy diety mogą wspomagać obniżanie poziomu triglicerydów, ale ich stosowanie zawsze należy skonsultować z lekarzem. Najlepiej udokumentowane działanie mają kwasy tłuszczowe omega-3 (EPA i DHA), które skutecznie obniżają poziom triglicerydów. Ich głównym źródłem są tłuste ryby morskie, ale dostępne są również w postaci skoncentrowanych preparatów, np. tranu czy oleju rybiego.
Wśród innych naturalnych substancji, które mogą wspierać terapię, wymienia się ekstrakty z:
karczocha,
ostropestu plamistego,
czosnku,
zielonej herbaty.
Należy jednak pamiętać, że suplementacja jest jedynie wsparciem dla zdrowego stylu życia, a nigdy jego zamiennikiem.
Gdy zmiana diety i stylu życia nie wystarcza do osiągnięcia docelowego poziomu triglicerydów, lekarz może zadecydować o włączeniu leczenia farmakologicznego. Wybór odpowiedniego preparatu zależy od wysokości stężenia triglicerydów, obecności innych zaburzeń lipidowych oraz ogólnego ryzyka sercowo-naczyniowego pacjenta.
Do najczęściej stosowanych leków należą:
Fibraty: obniżają produkcję triglicerydów w wątrobie i przyspieszają ich usuwanie z krwi.
Statyny: zalecane przy współistniejącym wysokim poziomie cholesterolu LDL.
Preparaty z kwasami omega-3: w wysokich dawkach, dostępne na receptę.
Każda farmakoterapia musi być prowadzona pod ścisłym nadzorem lekarza.
Decyzja o rozpoczęciu leczenia farmakologicznego jest zawsze indywidualna i podejmowana przez lekarza. Istnieją jednak ogólne wytyczne, które wskazują, kiedy należy rozważyć taką terapię. Farmakoterapia jest niemal zawsze konieczna, gdy poziom triglicerydów przekracza 500 mg/dl, ze względu na wysokie ryzyko ostrego zapalenia trzustki.
Rozważa się ją również, gdy poziom triglicerydów utrzymuje się w przedziale 200-499 mg/dl pomimo 3-miesięcznej modyfikacji stylu życia, zwłaszcza u pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym (np. z cukrzycą lub po przebytym zawale). Terapia jest zawsze dostosowywana do źródła problemu, np. poprzez leczenie niedoczynności tarczycy.
Utrzymujący się wysoki poziom triglicerydów (powyżej 200 mg/dl) jest niezależnym czynnikiem ryzyka rozwoju miażdżycy. Odkładające się cząsteczki tłuszczu tworzą blaszki miażdżycowe, które zwężają tętnice i mogą prowadzić do zawału serca lub udaru mózgu.
Główne powikłania to:
Ostre zapalenie trzustki: najpoważniejsze ryzyko przy poziomie >500 mg/dl. Jest to stan zagrażający życiu, objawiający się silnym bólem brzucha, wymiotami i gorączką.
Niealkoholowe stłuszczenie wątroby.
Zespół metaboliczny: który zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy i chorób serca.
Nasze kanały dostępu socialmedia
