Transferyna - normy, badania i interpretacja wyników

Transferyna to niezwykle ważne białko obecne we krwi, które pełni rolę głównego „transportera” żelaza w organizmie. Jej zadaniem jest bezpieczne przenoszenie tego pierwiastka z miejsc, gdzie jest wchłaniany lub magazynowany, do tkanek, które go potrzebują — przede wszystkim do szpiku kostnego, gdzie powstają czerwone krwinki. Dzięki transferynie żelazo nie krąży w organizmie w formie wolnej, która mogłaby być szkodliwa, lecz jest dostarczane dokładnie tam, gdzie jest niezbędne do życia i prawidłowego funkcjonowania komórek.

Niedobór transferyny może utrudniać prawidłowy transport żelaza i prowadzić do zaburzeń jego wykorzystania w organizmie, natomiast jej nadmiar najczęściej świadczy o niedoborze żelaza i próbie „wyłapania” go przez organizm z krwi.

Kto powinien wykonać badanie poziomu transferyny?

Badanie poziomu transferyny powinny wykonać:

Osoby z objawami anemii (osłabienie, zmęczenie, bladość skóry, zawroty głowy)
Osoby z podejrzeniem niedoboru lub nadmiaru żelaza
Kobiety z obfitymi miesiączkami oraz kobiety w ciąży
Osoby na dietach eliminacyjnych (np. wegetariańskich, wegańskich)
Osoby z chorobami wątroby
Osoby z przewlekłymi stanami zapalnymi
Osoby z zaburzeniami wchłaniania (np. choroby jelit)
Osoby z podejrzeniem hemochromatozy lub innych zaburzeń magazynowania żelaza
Osoby z niewyjaśnioną niedokrwistością lub nieprawidłowymi wynikami żelaza/ferrytyny

Sprawdź jak łatwe i komfortowe może być pobranie w domu!

Google 2.png

Kiedy i jak często badać poziom transferyny?

Gdy występują objawy anemii (osłabienie, zmęczenie, bladość, zawroty głowy).
Gdy wyniki żelaza lub ferrytyny są nieprawidłowe.
Przy podejrzeniu niedoboru lub nadmiaru żelaza.
W diagnostyce hemochromatozy i innych zaburzeń gospodarki żelazem.
Przy chorobach wątroby, przewlekłych stanach zapalnych, zaburzeniach wchłaniania.
W trakcie kontroli leczenia niedoboru żelaza.

Jak często badać poziom transferyny?

Jednorazowo – jeśli badanie jest tylko diagnostyczne.
Co 2–3 miesiące – podczas leczenia niedoboru żelaza lub monitorowania wyników.
Według zaleceń lekarza – w chorobach przewlekłych lub przy zaburzeniach gospodarki żelazem.

Najczęściej transferynę oznacza się razem z ferrytyną, żelazem i wysyceniem transferyny, bo dopiero cały pakiet daje pełny obraz sytuacji.

Jak się przygotować do badania poziomu żelaza?

Zgłoś się na czczo – nie jedz przez 8–12 godzin przed badaniem (można pić wodę).
Wykonaj badanie rano – najlepiej między 7:00 a 10:00, ponieważ poziom żelaza zmienia się w ciągu dnia.
Nie przyjmuj suplementów żelaza ani preparatów wielowitaminowych z żelazem przez 24–48 godzin przed badaniem (chyba że lekarz zaleci inaczej).
Unikaj alkoholu co najmniej 24 godziny przed badaniem.
Nie wykonuj intensywnego wysiłku fizycznego dzień przed badaniem.
Zgłoś personelowi laboratoryjnemu, jeśli przyjmujesz leki (np. hormonalne, przeciwzapalne), ponieważ niektóre z nich mogą wpływać na wynik.
Jeśli badanie jest kontrolne, staraj się wykonywać je o tej samej porze dnia, co poprzednie.

Normy i interpretacja wyników badania poziomu transferyny

Normy stężenia transferyny w surowicy (orientacyjne):

Dorośli: 2,0–3,6 g/l (200–360 mg/dl)

Normy mogą różnić się między laboratoriami i są zależne od metody analizy próbki.

Możliwe przyczyny odchyleń od normy:

Niedobór żelaza ↑
Anemia z niedoboru żelaza (szczególnie we wczesnym stadium) ↑
Ciąża ↑
Stosowanie antykoncepcji hormonalnej lub estrogenów ↑
Zwiększone zapotrzebowanie organizmu na żelazo ↑
Stany zapalne i infekcje ↓
Niedożywienie, niedobór białka ↓
Choroby nowotworowe ↓
Przeciążenie żelazem (np. hemochromatoza) ↓
Przewlekłe choroby zapalne (np. reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń, choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego) ↓
Przewlekłe choroby nerek (zwłaszcza w niewydolności nerek) ↓
Przewlekłe choroby wątroby (marskość, przewlekłe zapalenie wątroby) ↓
Choroby nowotworowe ↓
Przewlekłe infekcje (np. gruźlica) ↓
Przewlekła niewydolność serca ↓
Choroby autoimmunologiczne ↓

Czy wiesz, że...

Jedna cząsteczka transferyny może wiązać aż dwa jony żelaza i bezpiecznie transportować je we krwi.

Transferyna pomaga chronić organizm przed bakteriami, bo ogranicza im dostęp do wolnego żelaza, które jest im potrzebne do rozmnażania.

Po oddaniu żelaza w komórce transferyna nie ulega zniszczeniu – wraca do krwiobiegu i może być użyta ponownie.

Mózg ma własny system transportu żelaza, który również wykorzystuje transferynę do przechodzenia przez barierę krew–mózg.

Transferyna jest produkowana głównie w wątrobie, dlatego choroby tego narządu silnie wpływają na jej poziom.

Podczas stanu zapalnego poziom transferyny celowo spada – to element strategii obronnej organizmu polegającej na „zabieraniu” żelaza drobnoustrojom.

Jest tzw. białkiem ujemnej ostrej fazy – jej produkcja w wątrobie zmniejsza się w przewlekłym stanie zapalnym.

Powiązane badania – co jeszcze warto zbadać?

Morfologia krwi z rozmazem
Ferrytyna
Żelazo
UIBC
TIBC
Wysycenie transferyny żelazem (TSAT)
CRP / OB
Witamina B12
Kwas foliowy

Artykuły powiązane z badaniem

Morfologia krwi z rozmazem

Anemia - czym jest i jakie ma objawy

Badania w diecie wegańskiej i wegetariańskiej

Aby pośpiech związany z dotarciem do laboratorium nie wpłynął na wyniki badań, zachęcamy do skorzystania z pobrania krwi lub wymazu w domu za pomocą aplikacji Home Lab.