Joanna Lewandowska-Bieniek
Dietetyk, diagnosta laboratoryjny i fitoterapeuta w jednym! Jej pasją jest szeroko pojęte zdrowie, które wspiera dietą oraz ziołami.
Data publikacji
1/19/2026
UIBC (Unsaturated Iron Binding Capacity, czyli utajona zdolność wiązania żelaza) to badanie laboratoryjne, które ocenia, jaka część transferryny – białka transportującego żelazo we krwi – pozostaje jeszcze „wolna” i może to żelazo związać. Parametr ten pomaga pośrednio określić gospodarkę żelazem w organizmie i jest często interpretowany łącznie z innymi wskaźnikami, takimi jak żelazo w surowicy, TIBC czy ferrytyna. Podwyższone UIBC zwykle wskazuje na niedobór żelaza, kiedy organizm „ma dużo wolnych miejsc” do jego wiązania, natomiast obniżone może występować m.in. w stanach nadmiaru żelaza lub w niektórych chorobach przewlekłych. Dzięki temu badaniu lekarz może trafniej ocenić przyczynę niedokrwistości i zaburzeń metabolizmu żelaza.
Badanie poziomu UIBC warto wykonać u:
Osób z objawami niedokrwistości (przewlekłe zmęczenie, osłabienie, bladość skóry, duszność, wypadanie włosów),
Pacjentów z nieprawidłowymi wynikami morfologii krwi (np. obniżona hemoglobina, nieprawidłowe MCV),
Kobiet z obfitymi miesiączkami oraz kobiet w ciąży,
Osób na dietach ubogich w żelazo (np. wegan i wegetarian),
Pacjentów z chorobami przewlekłymi, stanami zapalnymi lub chorobami wątroby,
Osób z podejrzeniem zaburzeń gospodarki żelazem, w tym niedoboru lub nadmiaru żelaza (np. hemochromatozy),
Osób, u których konieczne jest różnicowanie przyczyn niedokrwistości.
Gdy występują objawy sugerujące niedokrwistość lub zaburzenia gospodarki żelazem.
Gdy wyniki morfologii krwi lub poziomu żelaza są nieprawidłowe.
W trakcie diagnostyki przyczyn anemii (zawsze łącznie z żelazem, TIBC i ferrytyną).
Przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia niedoboru żelaza – w celu oceny skuteczności terapii.
Przy podejrzeniu nadmiaru żelaza (np. hemochromatozy) lub w chorobach przewlekłych wpływających na metabolizm żelaza.
Jak często badać poziom UIBC?
Jednorazowo – jeśli służy tylko do wstępnej diagnostyki,
Co kilka tygodni lub miesięcy – w trakcie leczenia niedoboru żelaza lub monitorowania zaburzeń gospodarki żelazem,
Okresowo – u osób z chorobami przewlekłymi lub nawracającymi zaburzeniami poziomu żelaza, zgodnie z zaleceniami lekarza.
Ostateczną decyzję, kiedy i jak często badać UIBC, zawsze podejmuje lekarz w zależności od objawów i wyników innych badań.
Do badania poziomu UIBC warto przygotować się podobnie jak do innych badań krwi oceniających gospodarkę żelazem:
zgłoś się na badanie na czczo – najlepiej po 8–12 godzinach bez jedzenia,
unikaj przyjmowania preparatów z żelazem na 24–48 godzin przed badaniem (chyba że lekarz zaleci inaczej),
w dniu poprzedzającym badanie nie spożywaj alkoholu i unikaj bardzo obfitych posiłków,
postaraj się nie wykonywać intensywnego wysiłku fizycznego na dzień przed pobraniem krwi,
jeśli przyjmujesz na stałe leki lub suplementy, poinformuj o tym lekarza – niektóre mogą wpływać na wyniki,
na badanie przyjdź wypoczęty i nawodniony (można pić wodę).
Przestrzeganie tych zasad pomaga uzyskać bardziej wiarygodny wynik i ułatwia jego prawidłową interpretację.
Normy stężenia UIBC w surowicy (orientacyjne):
Normy mogą różnić się między laboratoriami i są zależne od metody analizy próbki.
Niedobór żelaza i niedokrwistość z jego niedoboru ↑
Przewlekła utrata krwi (np. obfite miesiączki, krwawienia z przewodu pokarmowego) ↑
Ciąża i okres intensywnego wzrostu ↑
Dieta uboga w żelazo lub zaburzenia wchłaniania (np. celiakia) ↑
Okres rekonwalescencji po chorobach lub zabiegach operacyjnych ↑
Nadmiar żelaza w organizmie (np. hemochromatoza) ↓
Choroby przewlekłe i stany zapalne ↓
Choroby wątroby ↓
Nowotwory ↓
Niedokrwistość chorób przewlekłych ↓
Częste transfuzje krwi lub nadmierna suplementacja żelaza ↓
Czy wiesz, że...
UIBC nie mierzy bezpośrednio ilości żelaza we krwi, ale pokazuje, ile „wolnych miejsc” na żelazo ma jeszcze transferryna – główne białko transportujące ten pierwiastek.
UIBC razem z oznaczeniem żelaza w surowicy pozwala obliczyć TIBC, czyli całkowitą zdolność wiązania żelaza przez krew.
W niedoborze żelaza UIBC zwykle rośnie wcześniej niż pojawiają się wyraźne objawy anemii, dlatego bywa pomocne we wczesnej diagnostyce.
Wynik UIBC może się zmieniać w ciągu dnia i być zależny m.in. od diety oraz suplementów, dlatego badanie wykonuje się najlepiej na czczo.
W chorobach przewlekłych i stanach zapalnych UIBC może być niskie mimo tego, że organizm faktycznie ma niedobór żelaza – to jeden z powodów, dla których zawsze interpretuje się je razem z ferrytyną i CRP.
UIBC jest szczególnie przydatne w różnicowaniu rodzajów niedokrwistości, np. z niedoboru żelaza i anemii chorób przewlekłych.
Anemia - czym jest i jakie ma objawy
Badania w diecie wegańskiej i wegetariańskiej
Nasze kanały dostępu socialmedia
