Neisseria gonorrhoeae, znana również jako dwoinka rzeżączki, to bakteria odpowiedzialna za rozwój rzeżączki – jednej z najczęściej diagnozowanych infekcji przenoszonych drogą płciową na świecie. Dużym problemem w przypadku zakażenia jest fakt, że wiele osób nie obserwuje żadnych objawów lub są one niespecyficzne. Nieleczona rzeżączka może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. Sprawdź nasze badanie wysyłkowe! Czytaj dalej...

TIBC (Total Iron Binding Capacity, czyli całkowita zdolność wiązania żelaza) to badanie laboratoryjne określające, ile maksymalnie żelaza może związać transferryna – główne białko transportujące żelazo we krwi. Parametr ten jest ważnym elementem oceny gospodarki żelazem w organizmie i najczęściej interpretuje się go łącznie z poziomem żelaza w surowicy, UIBC oraz ferrytyną. Czytaj dalej...

UIBC (Unsaturated Iron Binding Capacity, czyli utajona zdolność wiązania żelaza) to badanie laboratoryjne, które ocenia, jaka część transferryny – białka transportującego żelazo we krwi – pozostaje jeszcze „wolna” i może to żelazo związać. Parametr ten pomaga pośrednio określić gospodarkę żelazem w organizmie i jest często interpretowany łącznie z innymi wskaźnikami, takimi jak żelazo w surowicy, TIBC czy ferrytyna. Podwyższone UIBC zwykle wskazuje na niedobór żelaza, kiedy organizm „ma dużo wolnych miejsc” do jego wiązania, natomiast obniżone może występować m.in. w stanach nadmiaru żelaza lub w niektórych chorobach przewlekłych. Dzięki temu badaniu lekarz może trafniej ocenić przyczynę niedokrwistości i zaburzeń metabolizmu żelaza. Czytaj dalej...

Transferyna to niezwykle ważne białko obecne we krwi, które pełni rolę głównego „transportera” żelaza w organizmie. Jej zadaniem jest bezpieczne przenoszenie tego pierwiastka z miejsc, gdzie jest wchłaniany lub magazynowany, do tkanek, które go potrzebują — przede wszystkim do szpiku kostnego, gdzie powstają czerwone krwinki. Dzięki transferynie żelazo nie krąży w organizmie w formie wolnej, która mogłaby być szkodliwa, lecz jest dostarczane dokładnie tam, gdzie jest niezbędne do życia i prawidłowego funkcjonowania komórek. Czytaj dalej...

Żelazo to pierwiastek niezbędny do życia – bez niego organizm nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować. Odgrywa kluczową rolę przede wszystkim w transporcie tlenu, ponieważ wchodzi w skład hemoglobiny znajdującej się w czerwonych krwinkach. Dzięki obecności żelaza możliwe jest przenoszenie tlenu z płuc do wszystkich tkanek organizmu oraz usuwanie dwutlenku węgla. Czytaj dalej...

Tyreoglobulina (TG) to białko wytwarzane wyłącznie przez komórki pęcherzykowe tarczycy, niezbędne do syntezy i magazynowania jej hormonów: tyroksyny (T4) oraz trójjodotyroniny (T3). Ta unikalna funkcja sprawia, że jest to ważny marker w diagnostyce medycznej. Czytaj dalej...

Testosteron to najważniejszy hormon androgenowy, kluczowy dla zdrowia mężczyzn, ale niezbędny także u kobiet. Wpływa na libido, masę mięśniową, płodność, samopoczucie, metabolizm i układ kostny. Jego poziom można łatwo sprawdzić w badaniu krwi, co pomaga w diagnostyce wielu zaburzeń hormonalnych. Czytaj dalej...

Hormon folikulotropowy (FSH, ang. follicle-stimulating hormone) to hormon glikoproteinowy wydzielany przez przysadkę mózgową (dokładniej przez przedni płat – przysadkę gruczołową). Należy do gonadotropin, czyli hormonów regulujących pracę gonad (jajników u kobiet i jąder u mężczyzn). Badanie FSH wykonuje się m.in. przy problemach z płodnością, zaburzeniach miesiączkowania, podejrzeniu menopauzy, czy zaburzeniach hormonalnych. Czytaj dalej...

Hormon luteinizujący (LH, luteinizing hormone) to hormon wytwarzany przez przedni płat przysadki mózgowej, który odgrywa kluczową rolę w regulacji układu rozrodczego u kobiet i mężczyzn. Oznaczenie jego poziomu we krwi najczęściej zaleca się m.in. przy problemach z płodnością, nieregularnych miesiączkach, podejrzeniu menopauzy, czy zaburzeniach hormonalnych u mężczyzn. Wyniki interpretuje się zawsze w kontekście wieku, płci i fazy cyklu miesiączkowego. Czytaj dalej...

Estradiol to hormon płciowy z grupy estrogenów, który odgrywa kluczową rolę w organizmie człowieka, zwłaszcza u kobiet. Jest najsilniejszym naturalnym estrogenem. Powstaje głównie w jajnikach (u kobiet w wieku rozrodczym), w mniejszych ilościach także w nadnerczach i w tkance tłuszczowej. U mężczyzn również występuje, choć w dużo niższym stężeniu – produkowany jest m.in. w jądrach i przez aromatyzację testosteronu. Czytaj dalej...

Progesteron to hormon steroidowy, który odgrywa kluczową rolę głównie w układzie rozrodczym kobiet, ale występuje również u mężczyzn w mniejszych ilościach. U kobiet wytwarzany jest głównie przez ciałko żółte w jajniku po owulacji, a w ciąży także przez łożysko. U mężczyzn i w niewielkich ilościach u kobiet produkują go również nadnercza oraz u mężczyzn jądra (komórki Leydiga). Czytaj dalej...

Ferrytyna to białko, które magazynuje żelazo w organizmie i uwalnia je w razie potrzeby. Jej poziom w surowicy odzwierciedla stan zapasów żelaza i jest kluczowy w ocenie jego niedoboru lub nadmiaru. Jako białko ostrej fazy, ferrytyna może być również podwyższona w stanach zapalnych, zakażeniach czy chorobach przewlekłych. Badanie ferrytyny pomaga w diagnostyce anemii z niedoboru żelaza oraz w monitorowaniu zaburzeń gospodarki żelazowej i przewlekłych procesów zapalnych. Czytaj dalej...

Przeciwciała przeciwko tyreoglobulinie (anty-TG) to autoprzeciwciała wytwarzane przez układ odpornościowy przeciwko tyreoglobulinie – białku produkowanemu przez komórki tarczycy, które służy jako materiał do syntezy hormonów T3 i T4. Obecność anty-TG świadczy o tym, że układ odpornościowy błędnie rozpoznaje tyreoglobulinę jako „obcy” czynnik i atakuje ją. Jest to typowe dla autoimmunologicznych chorób tarczycy, takich jak choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedowa. Czytaj dalej...

Przeciwciała przeciwko receptorowi TSH (TRAb) są to autoprzeciwciała klasy IgG, skierowane przeciwko receptorom TSH obecnym na powierzchni komórek tarczycy. Wyróżnia się dwa rodzaje tych przeciwciał: jedne wiążą się kompetycyjnie z receptorem TSH i naśladują jego działanie, drugie blokują wiązanie się TSH. Przeciwciała TRAb są kluczowym markerem w diagnostyce choroby Gravesa-Basedowa, czyli autoimmunologicznej nadczynności tarczycy. Czytaj dalej...

Tyreoglobulina (Tg), główny składnik koloidu pęcherzykowego, bierze udział w syntezie i magazynowaniu hormonów tarczycy wytwarzanych przez prawidłową lub patologiczną tkankę gruczołu. Jej stężenie w surowicy koreluje z ilością tkanki tarczycy. Poziom tyreoglobuliny we krwi jest często mierzony jako marker diagnostyczny w przypadkach związanych z chorobami tarczycy, takimi jak nowotwory i zapalenia. Czytaj dalej...

Przeciwciała przeciwtarczycowe to autoprzeciwciała – czyli białka produkowane przez układ odpornościowy, które błędnie atakują komórki tarczycy, jakby były obce. Występują głównie w chorobach autoimmunologicznych tarczycy i są pomocne w ich rozpoznaniu i monitorowaniu. Czytaj dalej...

Tyroksyna (T4), która stanowi 80% hormonalnej produkcji tarczycy, krąży we krwi w powiązaniu z białkami nośnikowymi, których stężenie zmienia się pod wpływem wielu czynników. Tylko frakcja wolna, mimo że ilościowo bardzo niewielka (0,05% T4), ma czynne działanie. Dlatego jest jednym z kluczowych wskaźników używanych w diagnostyce chorób tarczycy, ponieważ odzwierciedla faktyczny poziom dostępnego i aktywnego biologicznie hormonu. Czytaj dalej...

Badanie FT3 polega na oznaczeniu stężenia wolnej frakcji trijodytyroniny (T3) we krwi. Trijodytyronina jest hormonem, pochodną tyroniny, wytwarzanym przez tarczycę. T3 uczestniczy w wielu procesach metabolicznych zachodzących w organizmie. Wspiera pracę układu pokarmowego, nerwowego, krwionośnego, moczowego i rozrodczego. Również bierze udział w metabolizmie węglowodanów i lipidów. Czytaj dalej...

Hormon tyreotropowy (TSH) jest to przysadkowy hormon stymulujący syntezę hormonów tarczycy. Jego wydzielanie zależy od wrażliwego mechanizmu kontroli zwrotnej sprawowanej przez hormony tarczycy: niewielki wzrost ich stężenia hamuje wydzielanie TSH, a niewielki spadek ich stężenia to wydzielanie pobudza. Oznaczanie TSH metodami ultraczułymi jest kluczowym badaniem w diagnostyce zaburzeń tarczycy. Czytaj dalej...

Triglicerydy służą jako rezerwa energetyczna. Pochodzą z dwóch źródeł: egzogennego (pożywienie) i endogennego (synteza wątrobowa). Są oznaczane w ramach profilu lipidowego (lipidogramu). Objawy wysokich triglicerydów często są zupełnie niezauważalne! Wysokie stężenie trójglicerydów może powodować komplikacje w postaci choroby niedokrwiennej serca czy udaru mózgu. Wczesne wykrycie nieprawidłowości pozwala na wdrożenie skutecznego leczenia i zapobiega groźnym powikłaniom. Czytaj dalej...

Cholesterol LDL jest tym tzw. „złym” cholesterolem, gdyż jego większe stężenie zwiększa ryzyko występowania chorób układu sercowo-naczyniowego (przede wszystkim miażdżycy), które mogą prowadzić do groźnych dla zdrowia i życia komplikacji i powikłań, takich jak choroba wieńcowa serca, zawał lub udar mózgu. Czytaj dalej...

Cholesterol HDL pełni funkcję ochronną przed chorobami serca i naczyń krwionośnych, takimi jak miażdżyca, zawał serca czy udar mózgu. Wczesne wykrycie nieprawidłowości poziomu cholesterolu HDL pozwala na wdrożenie zmian w diecie i zapobiega groźnym dla zdrowia i życia powikłaniom. Czytaj dalej...

Prolaktyna jest hormonem wydzielanym przez przedni płat przysadki. Jej główną funkcją jest inicjacja i utrzymanie wydzielania mleka przez gruczoły sutkowe w okresie laktacji. Po okresie ciąży jej stężenie spada. Sprawdź, kiedy należy wykonać to badanie! Czytaj dalej...

Badanie cholesterolu całkowitego (TC, CHOL) pozwala na ocenę ryzyka rozwoju miażdżycy i chorób układu sercowo-naczyniowego w skali SCORE,  ryzyka hipercholesterolemii (podejrzenia rodzinnej hipercholesterolemii) oraz  wyliczeń  stężeń frakcji LDL i  nie-HDL. Jest badaniem rutynowym, które warto wykonać raz w roku. Czytaj dalej...

Lipidogram to jedno z najczęściej zlecanych badań. Jest powszechne, łatwo dostępne i wykonywane w praktycznie każdym laboratorium diagnostycznym. Służy do oceny gospodarki lipidowej oraz wchodzi w skład oceny ryzyka sercowo-naczyniowego. Sprawdź, jakie parametry wchodzą w jego skład! Czytaj dalej...

Wątroba jest największym narządem organizmu. Znajduje się po prawej stronie jamy brzusznej, pod żebrami. U mężczyzn jej waga może dochodzić do 1700 g a u kobiet do 1500 g. Głównymi komórkami, które wypełniają miąższ wątroby są hepatocyty - są one podstawowym elementem strukturalnym i czynnościowym tego narządu. Czytaj dalej...

Morfologia krwi z rozmazem to podstawowe badanie pozwalające określić ogólny stan zdrowia. Polega na ocenie ilościowej i jakościowej komórek krwi. Sprawdź, co możesz wyczytać z tego badania! Czytaj dalej...